Интернетот денес претставува многу повеќе од систем на компјутерски мрежи кои го поврзуваат целиот свет со цел разменување на податоци и информации. Интернетот денес, освен за неговата првична намена, се претвори во место за едукација и забава, ја олесни комуникацијата во општеството, овозможи формирање на дигитален пазар кој со секоја измината година генерира сѐ поголем број на приходи, односно најкратко кажано, го промени од корен начинот на водење на секојдневниот живот. И населението во нашата држава ги користи бенефициите на глобалната мрежа.

Последните податоци покажуваат дека во Република Македонија пенетрацијата на Интернет корисници е над 60%, а според Програмата за развој на информатичкото општество на Министерството за информатичко општество и администрација (МИОА), зацртана е цел над 80% од македонското население да има пристап до широкопојасен Интернет, ставен е фокус на зголемување на онлајн трговијата и стимулирање на електронските бизниси, како и зголемување на електронските јавни услуги и намалување на цените за роаминг.

 

Но, каде е почетокот на Интернет приказната?

 

Во светски рамки, познато е дека Интернетот како што го знаеме денес потекнува од 60-тите години со мрежата на Американското министерство за одбрана (ARPA) – ARPANET, а за официјален почеток се смета создавањето на TCP/IP протоколот за комуницирање на долги растојанија во 1983-та година. Комерцијалната употреба се овозможува со создавањето на сервисот „светска пајажина“ (world wide web – WWW) и започнува со голема експанзија во средината на 90-тите години.

Кога станува збор за историјатот на Интернетот во Македонија, информациите до кои може јавно да се дојде се прилично ограничени и недоволно познати, и покрај тоа што имаат големо значење за јавноста. Пред неколку години, сајтот IT.com.mk направи истражување околу овој проблем.

 

Која е првата македонска веб страница?

 

Според дигиталната интернет архива на Wayback Machine, најстар зачуван веб-простор на македонски јазик е корпоративниот сајт на некогашните „Македонски пошти и телекомуникации“ (МПТ). Токму на овој сајт може да се најдат прилично ретки и интересни информации околу Интернетот во Македонија.

Основа за развојот на Интернетот кај нас, како и на други комуникациски сервиси претставува Македонската јавна мрежа за пренос на податоци со комутација на пакети (МАКПАК), изградена токму од МПТ (претходно позната како ПТТ Македонија) и која овозможувала поврзување на компјутерска и терминалска опрема. МАКПАК бил изграден со мрежниот систем за поврзување DPN-100 на Northern Telecom (Nortel Networks), како и Motorola Codex модемите. Поддржувал повеќе протоколи, како ITU-T, IBM, API и T3 POS. Некои од сервисите кои ги овозможувал вклучувале бази на податоци, виртуелни приватни мрежи, клиент-сервер системи, верификација на кредитни картички, Интернет сервиси и слични, а кои се од големо значење за бизнис клиентите.

Гледајќи ги ефектите во светски рамки како последица на развојот на Интернетот во почетокот на 90-тите, ПТТ Македонија во почетокот на 1995-та одлучила да го преземе чекорот за поврзување на Интернет, со што ги започнала соодветните подготовки. Воспоставувајќи врска со MCI Communications, официјално комерцијалниот Интернет во Македонија преку dial-up пристап започнал на 7-ми декември 1995-та. Околу опремата за поврзување, ПТТ Македонија користела рутери од Cisco Systems, серверска опрема од Digital Equipment Corporation, модеми од Motorola и конверторски уреди од RAD Data Communications.

Timeline на македонската Интернет историја

Интернетот во тој период генерално се користи од македонските јавни и образовни институции, за со комерцијализацијата да се приклучат и првите фирми кои нуделе Интернет услуги, како и поголемите компании. Околу почетокот на новиот милениум, се појавуваат и првите македонски комерцијални портали, со што се создаваат услови за развој на интернет маркетингот и кај нас.

 

Каков е развојот на Интернетот во Македонија во наредните години?

 

Во средината на 2000-тите дотогашниот стандарден dial-up пристап полека почнал да се потиснува со појавувањето на широкопојасниот Интернет и новите можности како DSL или кабелскиот Интернет. Воведот во новите технологии овозможува драстичен пад на цените за широка потрошувачка и се поголема пенетрација во македонските домаќинства.

Се чини дека во денешно време, најголем предизвик на македонскиот Интернет пазар е развој на е-трговијата. Според извештајот на UNICTAD, само 5,4% од населението купува онлајн, додека според сите услови, овој број треба да биде далеку поголем. МИОА го става фокусот на зголемување на е-трговијата на 33%. Оваа област не само што може да влијае на економскиот раст на Македонија, туку во исто време го иницира и претприемништвото, го поттикнува пазарот на понуда и побарувачка и истовремено е од голема корист за населението.

НАУЧИ ДА НАПРАВИШ СОПСТВЕН ВЕБ САЈТ!

Добиј пристап до бесплатен серијал од видео туторијали за WordPress во неколку чекори на македонски јазик.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn